Bí quyết bày mâm ngũ quả ngày Tết 3 miền đẹp và ý nghĩa

Bí quyết bày mâm ngũ quả ngày Tết 3 miền đẹp và ý nghĩa

Những loại quả nào trong mâm ngũ quả ngày Tết Nguyên đán? Hoa văn trang trí, cách sắp xếp đĩa trái cây ba miền Bắc, Trung, Nam đều có ý nghĩa.Tết đến xuân về, mỗi gia đình Việt Nam đều có một đĩa ngũ quả để cúng tổ tiên trên bàn thờ vào ngày Tết đoàn viên. Ngày Tết, mâm ngũ quả được bày ra, trước hết là để cúng tổ tiên, sau là cầu mong năm mới an khang, thịnh vượng, bình an hơn những năm trước.

Ngoài ra, các loại hoa quả trong mâm ngũ quả đặt trên bàn thờ mỗi loại đều có những ý nghĩa riêng, các thành viên trong gia đình phải biết cách gửi gắm những lời chúc, lời chúc trong năm mới thêm trọn vẹn.Vì vậy, để hiểu rõ hơn về ý nghĩa của mâm ngũ quả trong ngày Tết cổ truyền và cách sắp xếp mâm ngũ quả đẹp nhất cho ngày Tết theo ba miền Bắc-Trung-Nam. Hãy tham khảo những bài viết dưới đây để đảm bảo bạn có cách bày mâm ngũ quả ngày Tết chuẩn nhất nhé.

Mâm ngũ quả ngày Tết là gì?

Mâm ngũ quả ngày Tết
Mâm ngũ quả ngày Tết

Mâm ngũ quả là một mâm trái cây có chừng năm thứ trái cây khác nhau thường có trong ngày Tết Nguyên Đán của người Việt.

Thông thường là trên bàn thờ tổ tiên hoặc trên bàn tiếp khách. Các loại trái cây bày lên thể hiện nguyện ước của gia chủ qua tên gọi, màu sắc và cách sắp xếp của chúng. Mâm ngũ quả hiện nay đã thay đổi rất nhiều, mang ý nghĩa trang trí cho không gian xuân nhiều hơn là ý nghĩa tâm linh.

>>>> Có thể bạn quan tâm: Lựa chọn hoa chưng bàn thờ ngày Tết

Ý nghĩa của mâm ngũ quả ngày Tết Nguyên Đán

Ý nghĩa của mâm ngũ quả ngày Tết là gì? Mâm ngũ quả có nguồn gốc từ đạo Phật và chúng được nhắc đến trong Vu-lan-bồn (Ullambana Sutra) với hình ảnh “trái cây năm màu”. Theo quan niệm nhà Phật 5 màu quả tượng trưng cho “ngũ thiện căn” bao gồm: huệ căn (sáng suốt), định căn (tâm không loạn), niệm căn (ghi nhớ), tấn căn (ý chí kiên trì) và tín căn (lòng tin).

Theo quan niệm của người Việt nói riêng và văn hóa phương Đông nói chung thì mâm ngũ quả ngày Tết thể hiện 5 yếu tố ngũ hành Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ, đây được cho là 5 yếu tố đã cấu thành nên vũ trụ. Ngoài ra, theo Phong thủy Việt Nam số 5 còn tượng trưng cho sự sống và đủ đầy bởi vậy chưng mâm ngũ quả ngày Tết người Việt chúng ta thường chỉ gồm 5 loại trái cây.

Việc trang trí mâm ngũ quả ngày Tết mang ý nghĩa bày tỏ lòng thành kính với các bậc tổ tiên, thể hiện được đạo lý uống nước nhớ nguồn và tượng trưng cho thành quả lao động cả năm của con cháu dâng lên các bậc bề trên.

Tùy theo đặc điểm tự nhiên, quan niệm văn hóa, phong tục tập quán và đặc trưng sản vật của từng vùng miền mà có cách chưng trái cây ngày Tết riêng cũng như cách lựa chọn các loại quả đặc trưng mang ý nghĩa riêng.

Hình ảnh mâm ngũ quả ngày Tết đẹp đều mang chung chung một ý nghĩa vô cùng sâu sắc là thể hiện lòng hiếu thảo và mong ước những điều tốt lành cho một năm mới sắp tới.

Cách trang trí mâm ngũ quả ngày Tết theo ba miền

Mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Bắc

Mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Bắc
Mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Bắc

Cách trang trí mâm ngũ quả ngày Tết của người miền Bắc luôn tuân theo thuyết Ngũ hành trong văn hóa phương Đông, tức vạn vật dung hòa cùng trời đất. Chính vì vậy, mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Bắc luôn phối theo 5 màu Kim màu trắng – Mộc màu xanh – Thủy màu đen – Hỏa màu đỏ – Thổ màu vàng.

Cách bày mâm ngũ quả đẹp miền Bắc thường sắp xếp xen kẽ từng loại quả với nhau để vừa đẹp mắt vừa hợp phong thủy ngày Tết. Đồng thời, phải sắm đủ lễ, đủ loại hoa quả thuận theo ý nghĩa để bày cúng chứ không được chọn bừa.

Vậy mâm ngũ quả ngày Tết miền Bắc gồm những gì? Mâm ngũ quả ngày Tết của miền Bắc thường có 5 loại trái cây tượng trưng cho Phú, Quý, Thọ, Khang, Ninh đó là: Chuối, bưởi, đào, hồng, quýt.

Hiện nay hoa quả, trái cây rất đa dạng vì vậy cách bày hoa quả trên bàn thờ ngày Tết của miền Bắc cũng được phong phú hơn. Có thể chọn nhiều loại quả hơn là bát, cửu, thập quả, thêm hồng xiêm, táo xanh,…sao cho hợp lý. Dù cách bày biện nhiều loại quả những đó vẫn được coi là “mâm ngũ quả”.

Ý nghĩa của mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Bắc:

Ý nghĩa của từng loại trái cây tượng trưng trong mâm ngũ quả ngày Tết miền Bắc có thể hiểu như sau:

– Nải chuối xanh: Tượng trưng cho bàn tay ngửa lên thể hiện sự che chở, bao bọc tất cả mọi vật. Đây còn là biểu tượng của hành Mộc tức mùa xuân tươi tắn và căng tràn sức sống giúp mang tới sự sung túc, bình an, đùm bọc và gắn kết cho gia chủ.

– Quả phật thủ: Hình dáng quả phật thủ giống như bàn tay của Phật tượng trưng cho sự che chở và bảo vệ. Ngoài ra còn mang biểu tượng của chữ Lộc tức mong ước các bậc trên ban phước tài phước lộc, bình an, may mắn, xua tan đi những điềm xui xẻo cho các con cháu trong gia đình.

– Quả bưởi, quả cam: Biểu tượng cho sự viên mãn và phúc lộc.

– Quả quýt, quả quất: Loại quả tượng trưng cho sự trọn vẹn, khi góp mặt bày mâm ngũ quả đẹp sẽ hứa hẹn một năm mới sung túc, đa lộc, tốt lành, dồi dào sức khỏe và ăn nên làm ra.

– Quả đào, hồng: Màu sắc hồng đỏ đại diện cho sự thành đạt và may mắn.

– Quả táo: Ý nghĩa phú quý.

– Quả lựu: Biểu trưng con đàn cháu đống.

Cách bày mâm ngũ quả miền Bắc trong ngày Tết cổ truyền:

Nải chuối màu xanh phải luôn được bày ở dưới cùng giống như bàn tay nâng đỡ toàn bộ các loại quả khác thể hiện sự che chở. Chính giữa là quả bưởi hoặc quả phật thủ vàng, còn lại các loại quả khác bày xung quanh những chỗ còn trống xen kẽ bên cạnh tạo thành dáng chóp hài hòa về bố cục cho tới màu sắc.

Sau đây là các mẫu mâm ngũ quả đẹp nhất của người miền Bắc bạn có thể tham khảo, vừa đảm bảo sự sung túc và đủ đầy, vừa đảm bảo yếu tố phong thủy ngày Tết.

Mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Trung

Mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Trung
Mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Trung

Khúc ruột miền Trung nghèo khó, khí hậu khắc nghiệt, đất đai cằn cỗi và rất ít hoa quả vì vậy mâm ngũ quả ngày Tết của miền Trung cũng không quá cầu kỳ và câu nệ hình thức. Do đó người dân miền Trung có gì cúng nấy, thành tâm dâng kính tổ tiên nên mỗi gia đình lại thấy một cách chưng mâm ngũ quả đẹp khác nhau, quả gì cũng được, miễn là tươi ngon.

Mâm ngũ quả ở miền Trung gồm những gì và những loại quả nào:

Các loại quả thường thấy trên mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Trung là: Thanh long, quýt, cam, sung, dứa, mãng cầu, dưa hấu, chuối, lê, lựu, nho, mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài….

Mâm ngũ quả miền Trung chịu sự giao thoa văn hóa 2 miền Bắc – Nam nhưng cách bày mâm ngũ quả theo phong thủy đơn giản này vẫn đảm bảo được sự đầy đủ ngũ hành tức Phú – Quý – Thọ – Khang – Ninh (tức giàu có – sang trọng – sống lâu – mạnh khỏe – an toàn).

Ý nghĩa của các loại quả:

Mỗi một loại quả được bày biện trên mâm hoa quả ngày Tết để cúng tổ tiên đều mang ý nghĩa riêng như sau:

– Lê hay được gọi là mật phụ: Quả này mang vị ngọt thanh với ngụ ý của sự suôn sẻ, làm việc gì cũng được trơn tru và thuận buồm.

– Lựu: Đây là loại quả nhiều hạt, vì vậy tượng trưng cho con đàn cháu đống

– Đào: Tượng trưng cho sự thăng tiến và bền vững.

– Thanh long: Ý nói rồng mây hội tụ tức biểu tượng cho sự phát tài phát lộc.

– Dưa hấu: Hình dáng căng tròn và tròn đầy, khi bầy mâm ngũ quả ngày Tết sẽ hứa hẹn sự ngọt ngào và may mắn.

– Dừa: Tượng trưng cho sự đủ đầy, không thiếu.

– Sung: Là loại cây gắn liền với biểu tượng sung mãn về sức khỏe lẫn tiền tài.

– Đu đủ: Luôn mang đến sự đầy đủ thịnh vượng cho gia chủ.

– Xoài: Bày mâm ngũ quả Tết đẹp điểm thêm xoài để cầu mong cho tiêu xài không thiếu thốn của năm.

Mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Nam

Mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Nam
Mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Nam

Người dân Nam bộ rất cầu kỳ từ việc chuẩn bị những mâm cỗ cho tới cách trưng bày mâm ngũ quả ngày Tết. Chính vì vậy, khâu lựa chọn những loại hoa quả ngày Tết xuất hiện trong mâm ngũ quả cúng gia tiên cực kỳ quan trọng. Nhưng mâm ngũ quả ngày Tết ở miền Nam vẫn thể hiện được sự dân dã, bình dị và vô cùng hóm hỉnh.

Do đó người miền Nam với phong tục chưng mâm ngũ quả ngày Tết với mong muốn “Cầu sung vừa đủ xài” ước mong năm mới đầy đủ và sung túc. Vậy mâm ngũ quả ngày Tết gồm những gì và cần có những quả trái cây gì? Mâm ngũ quả ngày Tết ta của người miền Nam theo phong tục từ xưa tới nay đều gồm 5 loại quả là: Mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài.

Ngoài ra, có thể thêm quả dứa (quả thơm) thể hiện sự vững vàng và mong muốn con cháu đầy nhà. Điều đặc biệt trong mâm ngũ quả chưng Tết ở miền Nam không thể thiếu cặp dưa hấu ruột đỏ vỏ xanh để cầu may mắn.

Đối với cách bày mâm ngũ quả ngày Tết đẹp cực đơn giản bằng cách chọn những trái lớn như quả mãng cầu, đu đủ, dừa đặt lên mâm trước để lấy thế. Sau đó bạn bày những quả nhỏ lên trên sao cho chúng được sắp xếp hợp lý để có được một mâm ngũ quả thờ Tết có hình thù giống như một ngọn tháp là được.

Riêng cặp dưa hấu hãy đặt chúng ở hai bên mâm sau khi đã hoàn thành mâm quả cúng ngày Tết.

Một số kiêng kỵ bày mâm ngũ quả ngày Tết

Cùng xem những sai lầm khi bày mâm ngũ quả dưới đây nên tránh:

– Người miền Nam cấm kỵ việc cúng một số hoa quả như chuối, lê, táo, cam và quýt bởi theo phong tục miền Nam loại quả này mang ý nghĩa không tốt như việc làm ăn không thuận buồm, dễ thất bại, đổ bể.

– Không nên chọn quả chín để bày mâm ngũ quả: Quả chín dù rất thơm và đẹp nhưng chúng lại không giữ được lâu. Trong thời gian chơi Tết chúng sẽ bị thối giữa từ những ngày đầu năm không tốt, vừa gây mùi khó chịu, mất mỹ quan vừa thể hiện một năm mới không được suôn sẻ. Chính vì vậy, hãy lựa chọn những loại quả xanh không dập nát để bày biện mâm ngũ quả ngày Tết.

– Không nên rửa sạch hoặc để hoa quả dính nước khi bày mâm ngũ quả: Người miền Bắc đặc biệt rất cẩn trọng điều này bởi việc rửa sạch hoa quả sẽ khiến phản tác dụng, khiến hoa quả nhanh hỏng.

– Khi bày biện mâm ngũ quả cúng Tết nguyên đán cần phải có đầy đủ loại quả và đủ ý nghĩa về ngũ hành phong thủy.

– Mâm ngũ quả ngày Tết cần có trước đêm 30 Tết tức từ ngày 28 hoặc 29, không nên bày quá sớm hay để vào tủ lạnh hay vứt lăn lóc góc bếp rồi đến tối 30 mới mang ra đặt lên bàn thờ

– Tuyệt đối không được bày hoa quả giải trên bàn thờ tổ tiên bởi điều đó không thể hiện được sự chân thành và thành kính của con cháu.

– Không được đặt thêm hoa hoặc thực phẩm gì lên mâm ngũ quả.

Mâm ngũ quả ngày Tết nguyên đán là nét văn hóa đặc trưng của người Việt chúng ta, dù có khác nhau giữa các vùng miền nhưng đều thể hiện một lòng thờ kính hướng về tổ tiên, cội nguồn và ước mong một năm mới bình an, hạnh phúc và đủ đầy.

>>>> Có thể bạn quan tâm: Phong thủy ngày Tết từ A-Z

Kết luận

Trên đây là những thông tin hữu ích về ý nghĩa mâm ngũ quả ngày Tết cùng cách hướng dẫn bày biện, làm một mâm ngũ quả ngày Tết truyền thống theo 3 miền Bắc – Trung – Nam bạn có thể tham khảo. Hãy bày mâm ngũ quả cho nhà mình một cách trọn vẹn nhất cho dịp Tết cổ truyền nhé. Nếu bạn chưa biết cách trang trí nhà đón Tết.

Tổng hợp: kienthuclive.com

3 thoughts on “Bí quyết bày mâm ngũ quả ngày Tết 3 miền đẹp và ý nghĩa

  1. Pingback: Đếm ngược Tết Nguyên Đán 2022 - Bao lâu nữa đến Tết?

  2. Pingback: 12 mẹo cách trang trí nhà đón Tết nhanh chóng, đơn giản

  3. Pingback: Phong thủy ngày Tết, phong thủy nhà ở ngày Tết đầy đủ từ A-Z

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.