1. Trong các giai đoạn phát triển của Freud, giai đoạn mà trẻ tập trung sự thỏa mãn khoái cảm vào việc kiểm soát và loại bỏ chất thải là giai đoạn nào?
A. Giai đoạn Miệng (Oral Stage).
B. Giai đoạn Hậu môn (Anal Stage).
C. Giai đoạn Dương vật (Phallic Stage).
D. Giai đoạn Tiềm ẩn (Latency Stage).
2. Theo Vygotsky, ngôn ngữ đóng vai trò gì trong quá trình phát triển nhận thức của trẻ?
A. Là công cụ thứ cấp, chỉ hỗ trợ giao tiếp xã hội.
B. Là yếu tố chính định hình tư duy và là phương tiện để tổ chức suy nghĩ.
C. Chỉ là kết quả của sự trưởng thành sinh học.
D. Chỉ phát triển sau khi tư duy đã hoàn thiện.
3. Hiện tượng ‘vĩnh cửu hóa đối tượng’ (object permanence), tức là hiểu rằng một đồ vật vẫn tồn tại ngay cả khi nó không còn được nhìn thấy, thường được phát triển trong giai đoạn nào theo lý thuyết của Piaget?
A. Giai đoạn Tiền Phán đoán
B. Giai đoạn Cảm giác-Vận động
C. Giai đoạn Phán đoán Cụ thể
D. Giai đoạn Phán đoán Hình thức
4. Albert Bandura nổi tiếng với lý thuyết học tập xã hội, trong đó yếu tố nào đóng vai trò trung tâm trong việc hình thành hành vi?
A. Phản xạ có điều kiện và không điều kiện.
B. Sự củng cố trực tiếp từ môi trường.
C. Quan sát, bắt chước và mô hình hóa hành vi của người khác.
D. Các giai đoạn phát triển tâm lý theo trình tự nhất định.
5. Yếu tố nào là quan trọng nhất trong việc giúp trẻ vượt qua giai đoạn ‘Xấu hổ và Nghi ngờ’ (Shame and Doubt) theo Erik Erikson?
A. Được khuyến khích tự làm mọi việc và có sự kiểm soát.
B. Được cha mẹ bảo vệ quá mức để tránh mọi sai lầm.
C. Bị la mắng khi phạm lỗi nhỏ.
D. Được hướng dẫn bởi người lớn mà không có sự lựa chọn.
6. Trong lý thuyết về phát triển nhận thức của Piaget, việc trẻ em ở giai đoạn Tiền Phán đoán có xu hướng chỉ tập trung vào một khía cạnh duy nhất của một vấn đề mà bỏ qua các khía cạnh khác được gọi là gì?
A. Chủ nghĩa vật linh (Animism).
B. Tập trung hóa (Centration).
C. Nguyên tắc bất biến (Irreversibility).
D. Vô tâm (Egocentrism).
7. Theo Jean Piaget, giai đoạn phát triển nhận thức mà trẻ bắt đầu có khả năng suy nghĩ trừu tượng, suy luận logic về các khái niệm giả thuyết và có thể xem xét các khả năng khác nhau là giai đoạn nào?
A. Giai đoạn Cảm giác-Vận động (Sensorimotor Stage)
B. Giai đoạn Tiền Phán đoán (Preoperational Stage)
C. Giai đoạn Phán đoán Cụ thể (Concrete Operational Stage)
D. Giai đoạn Phán đoán Hình thức (Formal Operational Stage)
8. Khả năng ‘bảo tồn’ (conservation), tức là hiểu rằng số lượng, khối lượng hoặc thể tích không thay đổi mặc dù hình dạng bên ngoài có thể thay đổi, thường xuất hiện ở giai đoạn nào của Piaget?
A. Giai đoạn Cảm giác-Vận động.
B. Giai đoạn Tiền Phán đoán.
C. Giai đoạn Phán đoán Cụ thể.
D. Giai đoạn Phán đoán Hình thức.
9. Trong lý thuyết về phát triển đạo đức của Lawrence Kohlberg, cấp độ ‘Tiền quy ước’ (Preconventional Level) đặc trưng bởi việc tuân thủ quy tắc dựa trên điều gì?
A. Luật pháp và các nguyên tắc đạo đức phổ quát.
B. Sự chấp nhận của xã hội và mong muốn được người khác quý mến.
C. Phần thưởng và hình phạt cá nhân.
D. Ý thức về trách nhiệm cá nhân và sự đồng cảm.
10. Theo lý thuyết của Urie Bronfenbrenner, hệ thống ‘Mesosystem’ bao gồm những tương tác nào?
A. Mối quan hệ trực tiếp giữa trẻ và cha mẹ.
B. Mối quan hệ giữa trường học và môi trường làm việc của cha mẹ.
C. Các mối liên hệ và tương tác giữa các môi trường mà trẻ tham gia (ví dụ: gia đình và trường học).
D. Các yếu tố văn hóa và hệ thống pháp luật ảnh hưởng đến trẻ.
11. Theo lý thuyết của Erik Erikson, giai đoạn cuối đời (từ 65 tuổi trở lên) đối mặt với khủng hoảng tâm lý xã hội chính là:
A. Sự sản sinh với Sự trì trệ.
B. Sự toàn vẹn bản thể với Sự tuyệt vọng.
C. Sự thân mật với Sự cô lập.
D. Sự chăm chỉ với Sự mặc cảm.
12. Khái niệm ‘văn hóa’ và ‘giá trị văn hóa’ đóng vai trò quan trọng như thế nào trong lý thuyết phát triển của Vygotsky?
A. Không có vai trò, chỉ là yếu tố môi trường bên ngoài.
B. Là nền tảng, định hình cách trẻ tư duy và tương tác với thế giới thông qua các công cụ văn hóa như ngôn ngữ.
C. Chỉ ảnh hưởng đến hành vi xã hội, không ảnh hưởng đến nhận thức.
D. Chỉ là yếu tố thứ cấp, không quan trọng bằng yếu tố sinh học.
13. Trong lý thuyết phát triển đạo đức của Kohlberg, cấp độ ‘Quy ước’ (Conventional Level) được đặc trưng bởi việc tuân thủ quy tắc vì điều gì?
A. Tránh bị phạt và tìm kiếm phần thưởng.
B. Mong muốn được xã hội chấp nhận và duy trì trật tự xã hội.
C. Phù hợp với các nguyên tắc đạo đức phổ quát.
D. Lợi ích cá nhân và sự trao đổi công bằng.
14. Khái niệm ‘Vùng phát triển gần’ (Zone of Proximal Development – ZPD) của Lev Vygotsky đề cập đến điều gì?
A. Những kiến thức mà trẻ đã hoàn toàn nắm vững và có thể dạy lại người khác.
B. Những kỹ năng mà trẻ có thể thực hiện độc lập mà không cần sự trợ giúp.
C. Khoảng cách giữa những gì trẻ có thể làm một mình và những gì trẻ có thể làm với sự hướng dẫn của người lớn hoặc bạn bè giỏi hơn.
D. Các hoạt động mà trẻ hoàn toàn không có khả năng thực hiện, ngay cả với sự hỗ trợ.
15. Theo lý thuyết về sự gắn bó (Attachment Theory) của John Bowlby, kiểu gắn bó an toàn (secure attachment) ở trẻ sơ sinh được hình thành khi:
A. Người chăm sóc ít đáp ứng hoặc không nhất quán.
B. Người chăm sóc luôn sẵn sàng, đáp ứng và nhạy bén với nhu cầu của trẻ.
C. Người chăm sóc thường xuyên vắng mặt.
D. Người chăm sóc có xu hướng kiểm soát và can thiệp vào mọi hoạt động của trẻ.
16. Khả năng trẻ em giai đoạn Tiền Phán đoán (Preoperational Stage) quy kết các đặc tính của con người cho đồ vật vô tri vô giác (ví dụ: ‘chiếc ghế làm tôi đau’) được gọi là gì?
A. Tập trung hóa (Centration).
B. Nguyên tắc bất biến (Irreversibility).
C. Chủ nghĩa hiện thực đạo đức (Moral Realism).
D. Chủ nghĩa vật linh (Animism).
17. Nếu một đứa trẻ phát triển khả năng hiểu rằng hành động của mình có thể ảnh hưởng đến cảm xúc của người khác, đó là dấu hiệu của sự phát triển về khía cạnh nào?
A. Ngôn ngữ.
B. Sự đồng cảm (Empathy).
C. Kỹ năng vận động.
D. Trí nhớ ngắn hạn.
18. Hiện tượng trẻ em có thể nhận ra chính mình trong gương vào khoảng 18-24 tháng tuổi là một dấu hiệu quan trọng của sự phát triển ý thức về cái gì?
A. Khái niệm về ‘người khác’.
B. Khả năng suy luận logic.
C. Bản ngã (Self-concept).
D. Sự đồng cảm.
19. Carol Gilligan, khi phê bình lý thuyết của Kohlberg, đã đề xuất rằng phụ nữ có xu hướng phát triển đạo đức dựa trên nền tảng của:
A. Công lý và quyền cá nhân.
B. Sự chăm sóc và các mối quan hệ.
C. Luật lệ và trật tự xã hội.
D. Lợi ích cá nhân và sự tự chủ.
20. Nếu một đứa trẻ học cách yêu quý động vật vì cha mẹ chúng thường xuyên khen ngợi và chăm sóc thú cưng, đây là một ví dụ về loại hình học tập nào theo lý thuyết hành vi?
A. Học tập không điều kiện.
B. Học tập có điều kiện cổ điển (Classical Conditioning).
C. Học tập có điều kiện tạo tác (Operant Conditioning).
D. Học tập qua quan sát.
21. Theo Erik Erikson, giai đoạn tuổi vị thành niên (khoảng 12-18 tuổi) đối mặt với khủng hoảng tâm lý xã hội chính là:
A. Sự thân mật với Cô lập.
B. Sự nhận diện với Sự lẫn lộn vai trò.
C. Sự tin cậy với Sự nghi ngờ.
D. Sự chăm chỉ với Sự mặc cảm.
22. Trong lý thuyết phát triển của Arnold Gesell, yếu tố nào được xem là động lực chính thúc đẩy sự phát triển của trẻ?
A. Sự tương tác với môi trường xã hội.
B. Sự trưởng thành sinh học theo một trình tự định sẵn.
C. Các trải nghiệm học tập có chủ đích.
D. Sự củng cố và trừng phạt từ cha mẹ.
23. Theo Abraham Maslow, sau khi các nhu cầu cơ bản (sinh lý, an toàn) được thỏa mãn, con người sẽ tìm kiếm các nhu cầu thuộc cấp độ nào?
A. Nhu cầu được kính trọng và tôn trọng.
B. Nhu cầu thuộc về và tình yêu thương.
C. Nhu cầu tự thể hiện (Self-actualization).
D. Nhu cầu an toàn.
24. Hành vi ‘tự kỷ ám thị’ (self-talk) của trẻ em, khi chúng nói chuyện với chính mình để hướng dẫn hành động, được Vygotsky xem là biểu hiện của giai đoạn chuyển tiếp từ loại hình giao tiếp nào?
A. Giao tiếp xã hội sang Giao tiếp nội tâm.
B. Giao tiếp phi ngôn ngữ sang Giao tiếp ngôn ngữ.
C. Giao tiếp trực tiếp sang Giao tiếp gián tiếp.
D. Giao tiếp cá nhân sang Giao tiếp nhóm.
25. Theo Erik Erikson, giai đoạn phát triển tâm lý xã hội ở trẻ em từ 6 đến 12 tuổi tập trung vào việc giải quyết xung đột giữa yếu tố nào sau đây?
A. Tin cậy với Nghi ngờ (Trust vs. Mistrust)
B. Thân mật với Cô lập (Intimacy vs. Isolation)
C. Chăm chỉ với Mặc cảm (Industry vs. Inferiority)
D. Tự chủ với Xấu hổ/Nghi ngờ (Autonomy vs. Shame/Doubt)
26. Trong lý thuyết về sự phát triển đạo đức của Carol Gilligan, bà phê bình Kohlberg về việc gì?
A. Không đủ nhấn mạnh tầm quan trọng của quy tắc xã hội.
B. Thiếu sự tham gia của phụ nữ trong nghiên cứu ban đầu.
C. Quá tập trung vào khía cạnh ‘công lý’ (justice) mà bỏ qua khía cạnh ‘chăm sóc’ (care).
D. Không phân biệt rõ ràng giữa các cấp độ đạo đức.
27. Theo lý thuyết về sự phát triển tình cảm của Harlow với khỉ con, yếu tố nào quan trọng hơn trong việc hình thành sự gắn bó và phát triển tâm lý lành mạnh?
A. Sự có mặt của ‘mẹ giả’ cung cấp thức ăn.
B. Sự thoải mái và ‘mẹ giả’ cung cấp sự ấm áp, che chở.
C. Sự tương tác và vui chơi với các con khỉ khác.
D. Việc được cách ly sớm để rèn luyện tính độc lập.
28. Theo Erik Erikson, ở giai đoạn ‘Lao động đối nghịch với Trì trệ’ (Industry vs. Inferiority) của trẻ em tuổi đi học, điều gì là quan trọng nhất để trẻ phát triển cảm giác năng lực?
A. Được khen ngợi vì thành tích học tập.
B. Hoàn thành các nhiệm vụ học tập và xã hội một cách hiệu quả.
C. Nhận được sự yêu thương vô điều kiện từ cha mẹ.
D. Có nhiều bạn bè và tham gia các hoạt động nhóm.
29. Theo Erik Erikson, khủng hoảng tâm lý xã hội chủ yếu mà thanh thiếu niên đối mặt là gì?
A. Tin tưởng đối nghịch với Nghi ngờ (Trust vs. Mistrust)
B. Tự chủ đối nghịch với Xấu hổ và Nghi ngờ (Autonomy vs. Shame and Doubt)
C. Bản sắc cá nhân đối nghịch với Nhầm lẫn vai trò (Identity vs. Role Confusion)
D. Thân mật đối nghịch với Cô lập (Intimacy vs. Isolation)
30. Trong tâm lý học phát triển, thuật ngữ ‘chênh lệch giới tính’ (gender difference) đề cập đến những khác biệt nào?
A. Sự khác biệt về vai trò và kỳ vọng xã hội dựa trên giới tính được gán.
B. Sự khác biệt về đặc điểm sinh học giữa nam và nữ.
C. Sự khác biệt về hành vi, nhận thức hoặc đặc điểm tâm lý trung bình giữa các nhóm giới.
D. Sự nhận thức về giới của một cá nhân.
31. Theo Erik Erikson, giai đoạn ‘Thân mật đối nghịch với Cô lập’ (Intimacy vs. Isolation) thường diễn ra ở độ tuổi nào?
A. Tuổi vị thành niên (12-18 tuổi)
B. Đầu tuổi trưởng thành (18-40 tuổi)
C. Tuổi trung niên (40-65 tuổi)
D. Tuổi già (trên 65 tuổi)
32. Lý thuyết nào cho rằng sự phát triển của con người là kết quả của sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố di truyền và môi trường?
A. Lý thuyết hành vi (Behavioral theory)
B. Lý thuyết tâm động học (Psychodynamic theory)
C. Lý thuyết tương tác (Interactionist theory)
D. Lý thuyết sinh học (Biological theory)
33. Theo Vygotsky, ‘Vùng phát triển gần’ (Zone of Proximal Development – ZPD) đề cập đến điều gì?
A. Mức độ độc lập mà trẻ có thể đạt được khi tự mình giải quyết vấn đề.
B. Mức độ khó khăn của nhiệm vụ mà trẻ có thể hoàn thành một mình.
C. Khoảng cách giữa những gì trẻ có thể làm một mình và những gì trẻ có thể làm với sự giúp đỡ của người khác có kinh nghiệm hơn.
D. Khả năng của trẻ trong việc hiểu và áp dụng các quy tắc xã hội.
34. Trong các lý thuyết về sự phát triển nhân cách, quan điểm cho rằng nhân cách chủ yếu được hình thành qua các trải nghiệm và học hỏi từ môi trường được gọi là gì?
A. Quan điểm duy truyền (Nativist perspective)
B. Quan điểm môi trường (Environmentalist perspective)
C. Quan điểm tương tác (Interactionist perspective)
D. Quan điểm sinh học (Biological perspective)
35. Một đứa trẻ thường xuyên bị la mắng và chỉ trích khi mắc lỗi. Theo lý thuyết học tập xã hội của Bandura, đứa trẻ đó có khả năng sẽ phát triển thái độ nào?
A. Tự tin và chủ động hơn trong các tình huống mới.
B. Né tránh thử thách và có xu hướng lo lắng khi đối mặt với sai lầm.
C. Chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ từ người lớn khi gặp khó khăn.
D. Phát triển khả năng tự điều chỉnh hành vi một cách hiệu quả.
36. Sự phát triển nhận thức ngôn ngữ ở trẻ em thường trải qua các giai đoạn. Giai đoạn nào trẻ bắt đầu sử dụng ‘cú pháp’ (syntax) để kết hợp các từ thành câu có nghĩa?
A. Giai đoạn phát âm đơn lẻ (One-word stage)
B. Giai đoạn ‘nói hai từ’ (Two-word stage)
C. Giai đoạn câu nói dài hơn (Telegraphic speech)
D. Giai đoạn hoàn thiện ngữ pháp (Grammatical completion stage)
37. Trong lý thuyết về sự phát triển đạo đức của Kohlberg, cấp độ nào thể hiện việc tuân thủ quy tắc xã hội và pháp luật vì sự ổn định của xã hội?
A. Tiền quy ước (Preconventional)
B. Quy ước (Conventional)
C. Hậu quy ước (Postconventional)
D. Vô quy ước (Unconventional)
38. Sự kiện ‘vật thể tồn tại’ (object permanence) là một cột mốc quan trọng trong giai đoạn nào của sự phát triển nhận thức theo Piaget?
A. Giai đoạn tiền thao tác (Preoperational stage)
B. Giai đoạn cảm giác – vận động (Sensorimotor stage)
C. Giai đoạn thao tác cụ thể (Concrete operational stage)
D. Giai đoạn thao tác hình thức (Formal operational stage)
39. Theo lý thuyết của Jean Piaget, việc trẻ từ 2-7 tuổi gặp khó khăn trong việc nhìn nhận vấn đề từ góc độ của người khác được gọi là gì?
A. Tư duy hợp lý (Logical thinking)
B. Tư duy tập trung vào một khía cạnh (Centration)
C. Tư duy vị kỷ (Egocentrism)
D. Khả năng bảo toàn (Conservation)
40. Theo lý thuyết về sự phát triển nhận thức của Piaget, trẻ ở giai đoạn tiền thao tác (preoperational stage) thường gặp khó khăn với khái niệm ‘bảo toàn’ (conservation). Điều này có nghĩa là gì?
A. Trẻ hiểu rằng số lượng không thay đổi dù hình dạng vật thể có thay đổi.
B. Trẻ tin rằng các vật thể có thể thay đổi hình dạng nhưng vẫn giữ nguyên bản chất.
C. Trẻ gặp khó khăn trong việc hiểu rằng số lượng, khối lượng hoặc thể tích của một vật thể không thay đổi khi hình dạng của nó thay đổi.
D. Trẻ có thể suy nghĩ logic về các tình huống giả định.
41. Sự phát triển ngôn ngữ ở trẻ nhỏ thường bắt đầu bằng giai đoạn ‘bập bẹ’ (babbling). Đây là biểu hiện của việc trẻ đang:
A. Học cách tạo ra các âm thanh có nghĩa và từ vựng.
B. Luyện tập các âm thanh ngôn ngữ cơ bản mà không nhất thiết có nghĩa.
C. Bắt chước âm thanh của người lớn một cách chính xác.
D. Hiểu các mệnh lệnh đơn giản từ người chăm sóc.
42. Theo lý thuyết của Piaget, giai đoạn nào trẻ bắt đầu có khả năng suy nghĩ trừu tượng và lập luận về các khái niệm giả thuyết?
A. Giai đoạn tiền thao tác (Preoperational stage)
B. Giai đoạn thao tác cụ thể (Concrete operational stage)
C. Giai đoạn thao tác hình thức (Formal operational stage)
D. Giai đoạn cảm giác – vận động (Sensorimotor stage)
43. Trong quá trình học tập quan sát (observational learning) của Bandura, yếu tố nào đóng vai trò quyết định trong việc cá nhân có thực hiện hành vi đã quan sát được hay không?
A. Sự chú ý (Attention)
B. Sự ghi nhớ (Retention)
C. Sự tái tạo vận động (Motor Reproduction)
D. Động lực (Motivation)
44. Yếu tố nào sau đây được xem là quan trọng nhất trong việc hình thành sự gắn bó an toàn giữa trẻ sơ sinh và người chăm sóc chính, theo lý thuyết của Bowlby?
A. Sự đáp ứng đầy đủ nhu cầu vật chất (ăn, uống).
B. Sự tương tác thường xuyên, nhạy cảm và đáp ứng của người chăm sóc.
C. Sự tiếp xúc với nhiều người chăm sóc khác nhau.
D. Việc cho trẻ tiếp xúc sớm với môi trường bên ngoài.
45. Trong tâm lý học phát triển, hiện tượng ‘imprinting’ (in-printing) thường được liên kết với loài động vật nào và ai là nhà nghiên cứu nổi bật?
A. Chó, Ivan Pavlov
B. Mèo, B.F. Skinner
C. Ngỗng, Konrad Lorenz
D. Khỉ, Harry Harlow
46. Lý thuyết nào tập trung vào vai trò của các quá trình nhận thức, như trí nhớ, ngôn ngữ, và giải quyết vấn đề, trong sự phát triển của con người?
A. Lý thuyết tâm lý – xã hội (Psychosocial theory)
B. Lý thuyết hành vi (Behavioral theory)
C. Lý thuyết nhận thức (Cognitive theory)
D. Lý thuyết học tập xã hội (Social learning theory)
47. Hiện tượng ‘tự nhận thức’ (self-awareness) ở trẻ nhỏ, tức là khả năng nhận ra bản thân là một thực thể riêng biệt, thường bắt đầu xuất hiện rõ rệt vào khoảng tháng tuổi nào?
A. 3-6 tháng
B. 6-12 tháng
C. 12-18 tháng
D. 18-24 tháng
48. Trong tâm lý học phát triển, thuật ngữ ‘độ tuổi vàng’ (critical period) ám chỉ điều gì?
A. Giai đoạn trẻ có khả năng học hỏi nhanh nhất.
B. Một khoảng thời gian nhất định trong quá trình phát triển mà một loại kinh nghiệm hoặc kích thích nào đó là cần thiết cho sự phát triển bình thường.
C. Giai đoạn mà trẻ ít bị ảnh hưởng bởi môi trường bên ngoài.
D. Thời điểm mà mọi trẻ em đều đạt được các mốc phát triển tương tự nhau.
49. Lý thuyết nào cho rằng sự phát triển của con người là một quá trình diễn ra liên tục và tích lũy dần dần, không có những bước ngoặt lớn?
A. Lý thuyết giai đoạn (Stage theory)
B. Lý thuyết liên tục (Continuity theory)
C. Lý thuyết tương tác (Interactionist theory)
D. Lý thuyết tâm động học (Psychodynamic theory)
50. Theo lý thuyết của Lev Vygotsky, ‘Scaffolding’ (giàn giáo) trong giáo dục đề cập đến hành động nào của người hướng dẫn?
A. Cung cấp bài tập về nhà khó khăn để thử thách học sinh.
B. Cho phép học sinh tự do khám phá mà không can thiệp.
C. Cung cấp sự hỗ trợ có cấu trúc, điều chỉnh dần dần khi học sinh tiến bộ.
D. Đánh giá toàn diện năng lực của học sinh trước khi bắt đầu giảng dạy.
51. Theo lý thuyết của Diana Baumrind về phong cách làm cha mẹ, phong cách ‘Chuyên quyền’ (Authoritarian) thường đi kèm với đặc điểm nào ở trẻ?
A. Tính tự chủ cao, sáng tạo và có trách nhiệm.
B. Nhu cầu được chấp nhận, dễ lo lắng và có thể có xu hướng chống đối.
C. Khả năng giao tiếp tốt và hòa đồng với bạn bè.
D. Tư duy phản biện và khả năng giải quyết vấn đề độc lập.
52. Theo Jean Piaget, ‘Giai đoạn thao tác cụ thể’ (Concrete Operational Stage, khoảng 7-11 tuổi) được đánh dấu bằng sự phát triển của khả năng nào?
A. Tư duy trừu tượng và suy luận giả thuyết.
B. Suy nghĩ logic về các sự vật và sự kiện cụ thể, có thể nhìn thấy hoặc trải nghiệm trực tiếp.
C. Tập trung vào bản thân và khó hiểu quan điểm của người khác.
D. Hiểu biết về đạo đức dựa trên các nguyên tắc phổ quát.
53. Theo lý thuyết về các giai đoạn phát triển tâm lý của Erik Erikson, ở giai đoạn ‘Tin cậy hay Không tin cậy’ (khoảng 0-1 tuổi), sự đáp ứng nhu cầu cơ bản của trẻ sơ sinh như ăn uống và chăm sóc có vai trò quyết định đến việc hình thành yếu tố tâm lý nào?
A. Ý chí tự chủ và độc lập.
B. Sự tò mò và khám phá thế giới.
C. Niềm tin cơ bản vào thế giới và con người.
D. Cảm giác tự ti và mặc cảm.
54. Sigmund Freud đưa ra khái niệm ‘Giai đoạn dương vật’ (Phallic Stage) trong lý thuyết phát triển tâm lý-tình dục của mình. Đặc điểm nổi bật của giai đoạn này là gì?
A. Trẻ tập trung vào việc kiểm soát chức năng bài tiết.
B. Trẻ bắt đầu nhận thức về sự khác biệt giới tính và có những ham muốn liên quan đến cha mẹ khác giới.
C. Trẻ quan tâm đến việc phát triển kỹ năng xã hội và tình bạn.
D. Trẻ hình thành ý thức về bản thân và khám phá thế giới xung quanh bằng giác quan.
55. Trong tâm lý học phát triển, khái niệm ‘bản ngã giả’ (false self) theo Donald Winnicott thường xuất hiện khi nào?
A. Khi trẻ được cha mẹ chấp nhận vô điều kiện.
B. Khi trẻ cố gắng đáp ứng kỳ vọng của người khác để được chấp nhận, làm lu mờ bản ngã thật.
C. Khi trẻ hoàn toàn độc lập và tự chủ.
D. Khi trẻ khám phá và thể hiện bản thân một cách tự do.
56. Theo lý thuyết về ‘sự hình thành bản sắc’ của James Marcia, kiểu ‘Truy tìm bản sắc’ (Identity Moratorium) được mô tả như thế nào?
A. Cá nhân đã trải qua một giai đoạn khám phá và cam kết với các giá trị, nghề nghiệp.
B. Cá nhân chưa trải qua giai đoạn khám phá và cũng chưa đưa ra cam kết nào.
C. Cá nhân đã đưa ra cam kết nhưng chưa trải qua giai đoạn khám phá.
D. Cá nhân đang tích cực khám phá các lựa chọn về nghề nghiệp, giá trị nhưng chưa đưa ra cam kết cuối cùng.
57. Theo lý thuyết của Arnold Gesell về phát triển vận động, thuật ngữ ‘tự động phát triển’ (autonomic development) mô tả khía cạnh nào?
A. Trẻ học các kỹ năng vận động thông qua sự hướng dẫn của người lớn.
B. Sự phát triển vận động của trẻ diễn ra theo một trình tự nhất định, có tính quy luật và phần lớn là tự phát, không cần dạy.
C. Trẻ sử dụng các giác quan để khám phá môi trường.
D. Sự phát triển ngôn ngữ phụ thuộc vào môi trường xung quanh.
58. Theo lý thuyết về sự phát triển của trẻ em của Lev Vygotsky, ‘ngôn ngữ nội tâm’ (inner speech) đóng vai trò gì trong quá trình tự điều chỉnh hành vi?
A. Là phương tiện duy nhất để trẻ giao tiếp với người lớn.
B. Là cách trẻ hướng dẫn bản thân, lên kế hoạch và giải quyết vấn đề một cách độc lập.
C. Chỉ xuất hiện ở giai đoạn trưởng thành.
D. Là dấu hiệu của sự chậm phát triển ngôn ngữ.
59. Theo lý thuyết về ‘Tháp nhu cầu’ của Abraham Maslow, sau khi các nhu cầu sinh học và an toàn được thỏa mãn, nhu cầu nào sẽ trở nên quan trọng nhất đối với cá nhân?
A. Nhu cầu được tôn trọng và công nhận.
B. Nhu cầu thuộc về và yêu thương.
C. Nhu cầu tự thể hiện bản thân (Self-actualization).
D. Nhu cầu vật chất cơ bản.
60. Khi một đứa trẻ 5 tuổi có khả năng phân loại đồ chơi theo màu sắc và kích thước, điều này phản ánh sự phát triển của loại tư duy nào theo Piaget?
A. Tư duy cảm giác-vận động.
B. Tư duy tiền thao tác.
C. Tư duy thao tác cụ thể.
D. Tư duy thao tác hình thức.
61. Carol Gilligan, một nhà tâm lý học phát triển, đã phê bình lý thuyết của Kohlberg về đạo đức nam giới. Bà đề xuất một ‘đạo đức quan tâm’ (ethic of care) mà bà cho rằng phổ biến hơn ở phụ nữ. Khái niệm này nhấn mạnh điều gì?
A. Ưu tiên sự độc lập cá nhân và quyền tự chủ.
B. Nhấn mạnh trách nhiệm, mối quan hệ và sự quan tâm đến người khác.
C. Tuân thủ nghiêm ngặt các luật lệ và quy tắc xã hội.
D. Phân tích logic và suy luận trừu tượng.
62. Lev Vygotsky nhấn mạnh vai trò của tương tác xã hội và văn hóa trong sự phát triển nhận thức. Khái niệm ‘Vùng phát triển gần’ (Zone of Proximal Development – ZPD) đề cập đến điều gì?
A. Mức độ kiến thức mà trẻ có thể tự mình đạt được.
B. Khoảng cách giữa những gì trẻ có thể làm một mình và những gì trẻ có thể làm với sự giúp đỡ của người có kinh nghiệm hơn.
C. Khả năng của trẻ trong việc ghi nhớ các khái niệm phức tạp.
D. Sự phát triển ngôn ngữ độc lập của trẻ mà không cần sự can thiệp.
63. Trong giai đoạn ‘Xung đột về bản sắc hay sự lẫn lộn vai trò’ (khoảng 12-18 tuổi) theo Erik Erikson, thanh thiếu niên đang cố gắng giải quyết câu hỏi quan trọng nào?
A. ‘Tôi có thể tin tưởng thế giới xung quanh không?’
B. ‘Tôi có thể tự làm chủ bản thân không?’
C. ‘Tôi là ai và mình sẽ trở thành người như thế nào?’
D. ‘Tôi có giá trị và được yêu thương không?’
64. Trong tâm lý học phát triển, khái niệm ‘lão hóa thành công’ (successful aging) thường được liên kết với những yếu tố nào?
A. Sự cô lập xã hội và giảm thiểu hoạt động.
B. Duy trì hoạt động thể chất, tinh thần và các mối quan hệ xã hội ý nghĩa.
C. Chỉ tập trung vào việc tích lũy tài sản vật chất.
D. Sự phụ thuộc hoàn toàn vào người khác.
65. Jean Piaget mô tả ‘Giai đoạn tiền thao tác’ (khoảng 2-7 tuổi) với đặc trưng là tư duy ‘ngây thơ’ và ‘vị kỷ’. Khái niệm ‘nghịch lý bảo tồn’ (conservation) ám chỉ điều gì trong giai đoạn này?
A. Trẻ có khả năng hiểu rằng số lượng, khối lượng hoặc thể tích không thay đổi mặc dù hình dạng bên ngoài thay đổi.
B. Trẻ gặp khó khăn trong việc nhận ra rằng số lượng, khối lượng hoặc thể tích vẫn giữ nguyên ngay cả khi hình dạng bên ngoài thay đổi.
C. Trẻ chỉ quan tâm đến bản thân và khó chia sẻ đồ chơi với người khác.
D. Trẻ có khả năng suy luận logic về các mối quan hệ nhân quả.
66. Trong ‘Thuyết Stages of Psychosocial Development’ của Erik Erikson, giai đoạn ‘Sự thân mật hay sự cô lập’ (Intimacy vs. Isolation) xảy ra ở thời kỳ nào?
A. Tuổi thơ đầu (khoảng 1-3 tuổi).
B. Tuổi thiếu niên (khoảng 12-18 tuổi).
C. Tuổi trưởng thành trẻ (khoảng 18-40 tuổi).
D. Tuổi trung niên (khoảng 40-65 tuổi).
67. Trong lý thuyết phát triển đạo đức của Lawrence Kohlberg, giai đoạn ‘Hậu quy ước’ (Postconventional Morality) đặc trưng bởi việc cá nhân tuân thủ các quy tắc và luật lệ dựa trên cơ sở nào?
A. Sự mong muốn được khen thưởng và tránh bị trừng phạt.
B. Sự tuân thủ các quy tắc xã hội và mong muốn duy trì trật tự.
C. Các nguyên tắc đạo đức phổ quát, công lý và quyền con người, ngay cả khi chúng mâu thuẫn với luật lệ xã hội.
D. Sự áp đặt của người có thẩm quyền và ảnh hưởng của gia đình.
68. Theo lý thuyết gắn bó của John Bowlby, sự hình thành mối gắn bó an toàn giữa trẻ và người chăm sóc chính chủ yếu dựa vào yếu tố nào?
A. Số lượng thời gian mà người chăm sóc dành cho trẻ.
B. Sự nhạy cảm và đáp ứng kịp thời các tín hiệu nhu cầu của trẻ của người chăm sóc.
C. Sự giàu có và địa vị xã hội của người chăm sóc.
D. Số lượng đồ chơi và tiện nghi mà trẻ được cung cấp.
69. Khi một đứa trẻ chuyển từ việc chỉ học tên các đồ vật sang việc có thể mô tả mối quan hệ giữa chúng (ví dụ: ‘Quả bóng lăn vì nó tròn’), đó là dấu hiệu của sự phát triển tư duy theo hướng nào?
A. Từ cụ thể sang trừu tượng.
B. Từ vị kỷ sang vị tha.
C. Từ đơn giản sang phức tạp.
D. Từ nội tại sang ngoại tại.
70. Trong các lý thuyết về sự phát triển ngôn ngữ, mô hình ‘Bẩm sinh’ (Nativist) của Noam Chomsky cho rằng con người có một ‘Cơ chế tiếp nhận ngôn ngữ’ (Language Acquisition Device – LAD). Điều này ngụ ý gì?
A. Ngôn ngữ chủ yếu học được thông qua bắt chước và củng cố từ môi trường.
B. Con người sinh ra đã có sẵn cấu trúc và khả năng bẩm sinh để học và hiểu ngôn ngữ.
C. Sự phát triển ngôn ngữ phụ thuộc hoàn toàn vào môi trường giáo dục.
D. Ngôn ngữ chỉ được học sau khi có sự phát triển về nhận thức.
71. Theo lý thuyết phát triển của Urie Bronfenbrenner (Hệ sinh thái), hệ thống ‘Meso-system’ bao gồm mối quan hệ và tương tác giữa những hệ thống nào?
A. Môi trường vật chất xung quanh.
B. Những môi trường gần gũi nhất mà cá nhân trực tiếp tham gia (ví dụ: gia đình, trường học).
C. Các mối liên hệ giữa môi trường gia đình và môi trường trường học.
D. Các giá trị văn hóa và truyền thống của xã hội.
72. Khi một đứa trẻ 3 tuổi cố gắng tự mặc quần áo nhưng gặp khó khăn, nếu người lớn kiên nhẫn chờ đợi và chỉ giúp khi thực sự cần thiết, điều này phù hợp nhất với nguyên tắc nào trong tâm lý học phát triển?
A. Nguyên tắc của sự củng cố tích cực (positive reinforcement).
B. Nguyên tắc của sự phân biệt đối xử (discrimination).
C. Nguyên tắc của sự tự chủ và độc lập (autonomy and independence) theo Erikson.
D. Nguyên tắc của sự bắt chước hành vi (imitation).
73. Trong ‘Lý thuyết về sự hình thành nhân cách’ của Carl Rogers, yếu tố ‘điều kiện tích cực’ (positive regard) đề cập đến điều gì?
A. Sự chấp nhận vô điều kiện từ người khác.
B. Sự kỳ vọng của người khác về hành vi của cá nhân.
C. Sự đánh giá khách quan về năng lực của cá nhân.
D. Sự khen thưởng dựa trên thành tích cụ thể.
74. Trong lý thuyết học tập xã hội của Albert Bandura, ‘mô hình hóa’ (modeling) là một quá trình quan trọng. Yếu tố nào sau đây KHÔNG phải là một bước trong quá trình mô hình hóa?
A. Chú ý (Attention): Quan sát hành vi của người khác.
B. Ghi nhớ (Retention): Lưu giữ thông tin về hành vi đã quan sát.
C. Phản ứng (Reaction): Thực hiện hành vi đã học ngay lập tức.
D. Tái tạo vận động (Motor Reproduction): Chuyển đổi ký hiệu ghi nhớ thành hành động.
75. Trong lý thuyết phát triển nhận thức của Jerome Bruner, loại hình biểu diễn ‘biểu tượng’ (symbolic representation) là gì?
A. Sử dụng hành động và cử chỉ để thể hiện ý tưởng.
B. Sử dụng hình ảnh và biểu tượng trực quan để thể hiện ý tưởng.
C. Sử dụng ngôn ngữ và các ký hiệu trừu tượng để thể hiện ý tưởng.
D. Học thông qua việc trực tiếp tương tác với đồ vật.
76. Arnold Gesell’s theory of developmental readiness emphasizes the importance of:
A. Early and intensive academic instruction.
B. Allowing children to develop at their own pace based on biological maturation.
C. Social modeling and peer interaction.
D. Strict discipline and immediate rewards.
77. Lý thuyết học tập xã hội của Albert Bandura nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ‘học hỏi thông qua quan sát’ (observational learning) hay ‘học theo mẫu’ (modeling). Điều này ám chỉ rằng trẻ em học hỏi bằng cách:
A. Chỉ thông qua sự khen thưởng và trừng phạt trực tiếp.
B. Quan sát hành vi của người khác và bắt chước.
C. Thực hành lặp đi lặp lại các kỹ năng một mình.
D. Tự tìm tòi và khám phá thế giới một cách độc lập.
78. Trong giai đoạn ‘Thân mật vs. Cô lập’ (Intimacy vs. Isolation) của Erik Erikson (tuổi trưởng thành sớm), thách thức chính là:
A. Xây dựng sự nghiệp vững chắc.
B. Thiết lập các mối quan hệ thân mật, cam kết với người khác.
C. Tìm kiếm sự công nhận từ xã hội.
D. Phát triển kỹ năng lãnh đạo.
79. Sigmund Freud cho rằng ‘vô thức’ (the unconscious) đóng vai trò chi phối mạnh mẽ hành vi con người. Ông chia cấu trúc tâm lý thành Id, Ego và Superego. Ego hoạt động theo nguyên tắc nào?
A. Nguyên tắc khoái cảm (Pleasure Principle).
B. Nguyên tắc hiện thực (Reality Principle).
C. Nguyên tắc đạo đức (Morality Principle).
D. Nguyên tắc bản năng (Instinct Principle).
80. Lý thuyết hệ thống sinh thái của Urie Bronfenbrenner coi trọng ảnh hưởng của các môi trường khác nhau lên sự phát triển của trẻ. Hệ thống ‘Meso’ (Mesosystem) trong lý thuyết này đề cập đến:
A. Môi trường trực tiếp mà trẻ tiếp xúc hàng ngày (gia đình, trường học).
B. Các mối liên hệ và tương tác giữa các môi trường khác nhau trong cuộc sống của trẻ.
C. Các giá trị văn hóa, luật pháp và chính sách của xã hội.
D. Các ảnh hưởng gián tiếp từ môi trường bên ngoài mà trẻ không trực tiếp trải nghiệm.
81. Trong lý thuyết phát triển đạo đức của Lawrence Kohlberg, giai đoạn ‘hậu quy ước’ (postconventional morality) đặc trưng bởi việc tuân thủ các nguyên tắc đạo đức cá nhân và phổ quát. Một người ở giai đoạn này sẽ đưa ra quyết định dựa trên:
A. Mong muốn tránh bị phạt hoặc nhận phần thưởng.
B. Sự chấp nhận của xã hội và mong muốn được tôn trọng.
C. Các giá trị và nguyên tắc đạo đức được cá nhân chấp nhận, ngay cả khi chúng đi ngược lại luật lệ.
D. Lợi ích cá nhân và sự tiện lợi.
82. Trong giai đoạn ‘Sinh sản vs. Trì trệ’ (Generativity vs. Stagnation) của Erik Erikson (tuổi trung niên), người trưởng thành cảm thấy có ý nghĩa cuộc sống khi họ:
A. Tập trung hoàn toàn vào bản thân và nhu cầu cá nhân.
B. Đóng góp cho thế hệ sau thông qua công việc, gia đình hoặc cộng đồng.
C. Tìm kiếm các thú vui và giải trí cá nhân.
D. Cố gắng quay trở lại thời trẻ tuổi.
83. Lev Vygotsky nhấn mạnh vai trò của ‘Vùng phát triển gần’ (Zone of Proximal Development – ZPD). Điều này có nghĩa là:
A. Trẻ có thể tự học mọi thứ mà không cần sự giúp đỡ.
B. Những gì trẻ có thể làm một mình so với những gì trẻ có thể làm với sự hướng dẫn của người lớn hoặc bạn bè có kinh nghiệm hơn.
C. Trẻ cần được tách biệt để phát triển tối ưu.
D. Sự phát triển trí tuệ chỉ phụ thuộc vào yếu tố di truyền.
84. Trong tâm lý học phát triển, khái niệm ‘bản sắc’ (identity) theo Erik Erikson, đặc biệt quan trọng ở giai đoạn ‘Nhận dạng vs. Hoang mang vai trò’ (Identity vs. Role Confusion) của thanh thiếu niên. Việc khám phá và xác định bản sắc liên quan đến:
A. Chỉ việc lựa chọn nghề nghiệp.
B. Việc tìm hiểu về bản thân, giá trị, niềm tin và mục tiêu trong cuộc sống.
C. Hoàn toàn phụ thuộc vào ý kiến của cha mẹ.
D. Chỉ tập trung vào các mối quan hệ bạn bè.
85. Trong giai đoạn ‘Khám phá’ (Exploration) của James Marcia về bản sắc thanh thiếu niên, trạng thái ‘Hoãn lại’ (Moratorium) được mô tả là khi một người:
A. Chưa trải qua khủng hoảng bản sắc và chưa cam kết.
B. Đã trải qua khủng hoảng bản sắc nhưng chưa đưa ra cam kết.
C. Đã đưa ra cam kết mà không trải qua khủng hoảng.
D. Đã trải qua khủng hoảng và đã đưa ra cam kết.
86. Carol Gilligan, trong công trình phản biện lý thuyết của Kohlberg, đã đề xuất ‘đạo đức quan tâm’ (ethic of care) như một khía cạnh quan trọng của sự phát triển đạo đức, đặc biệt ở phụ nữ. Điều này nhấn mạnh vào:
A. Tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc và luật lệ.
B. Sự quan tâm, trách nhiệm và duy trì các mối quan hệ.
C. Lợi ích cá nhân và sự độc lập tối đa.
D. Cạnh tranh và giành chiến thắng.
87. Trong giai đoạn ‘Nhiệt tình vs. Lười biếng’ (Initiative vs. Guilt) của Erik Erikson (khoảng 3-6 tuổi), trẻ em thường thể hiện điều này qua hành vi nào?
A. Chỉ tuân theo chỉ dẫn của người lớn.
B. Thường xuyên đặt câu hỏi ‘Tại sao?’ và chủ động khám phá, chơi đùa.
C. Tránh tương tác với bạn bè.
D. Phụ thuộc hoàn toàn vào người chăm sóc để đưa ra quyết định.
88. Trong quá trình phát triển ngôn ngữ, giai đoạn ‘bập bẹ’ (babbling) ở trẻ sơ sinh thường bắt đầu vào khoảng tháng tuổi thứ mấy và đặc trưng bởi âm thanh gì?
A. Khoảng 2-3 tháng, chỉ phát ra nguyên âm.
B. Khoảng 6-10 tháng, kết hợp nguyên âm và phụ âm (ví dụ: ‘bababa’, ‘mamama’).
C. Khoảng 12-15 tháng, bắt đầu nói từ đơn có nghĩa.
D. Khoảng 3-4 tháng, bắt chước âm điệu người lớn.
89. Lý thuyết về ‘bản sao’ (imprinting) của Konrad Lorenz, quan sát ở các loài chim, mô tả hiện tượng:
A. Sự học hỏi các kỹ năng phức tạp thông qua giáo dục.
B. Sự hình thành mối gắn bó mạnh mẽ với đối tượng chuyển động đầu tiên mà con non nhìn thấy sau khi sinh.
C. Sự phát triển của khả năng săn mồi.
D. Sự thích nghi với môi trường sống thay đổi.
90. Trong lý thuyết gắn bó của John Bowlby, kiểu gắn bó ‘an toàn’ (secure attachment) ở trẻ sơ sinh thường được biểu hiện qua hành vi nào khi người chăm sóc quay trở lại sau một thời gian vắng mặt (trong thí nghiệm ‘Strange Situation’ của Mary Ainsworth)?
A. Trẻ hoàn toàn phớt lờ người chăm sóc.
B. Trẻ tìm kiếm sự gần gũi và dễ dàng được xoa dịu.
C. Trẻ tỏ ra tức giận và chống cự khi được bế.
D. Trẻ không có phản ứng gì đáng kể.
91. Lý thuyết ‘mô hình sinh mạng’ (lifespan perspective) trong tâm lý học phát triển nhấn mạnh rằng sự phát triển là một quá trình kéo dài suốt đời. Điều này có nghĩa là:
A. Sự phát triển chỉ diễn ra mạnh mẽ ở thời thơ ấu.
B. Sự phát triển là một quá trình liên tục, có cả tăng trưởng và suy giảm, diễn ra từ khi sinh ra đến khi mất đi.
C. Sự phát triển dừng lại sau tuổi trưởng thành.
D. Sự phát triển hoàn toàn được xác định bởi di truyền.
92. Lý thuyết về ‘sơ đồ nhận thức’ (schema theory) của Jean Piaget cho rằng sự phát triển nhận thức diễn ra thông qua quá trình ‘thích nghi’ (adaptation), bao gồm hai quá trình bổ sung là đồng hóa (assimilation) và điều hòa (accommodation). ‘Điều hòa’ xảy ra khi:
A. Trẻ tiếp nhận thông tin mới và kết hợp nó vào sơ đồ nhận thức đã có mà không thay đổi.
B. Trẻ thay đổi hoặc tạo mới sơ đồ nhận thức để phù hợp với thông tin mới hoặc kinh nghiệm khác biệt.
C. Trẻ chỉ đơn giản là ghi nhớ thông tin mới.
D. Trẻ bỏ qua thông tin mới nếu nó không khớp với hiểu biết cũ.
93. Theo Erik Erikson, giai đoạn ‘Tin tưởng vs. Nghi ngờ’ (Trust vs. Mistrust) ở trẻ sơ sinh (khoảng 0-1 tuổi) có vai trò quan trọng nhất trong việc hình thành yếu tố tâm lý nào cho sự phát triển khỏe mạnh sau này?
A. Sự tự chủ và ý chí.
B. Sự tin tưởng cơ bản vào thế giới và người chăm sóc.
C. Sự chủ động và mục đích sống.
D. Sự sáng tạo và trí tưởng tượng.
94. Trong tâm lý học phát triển, khái niệm ‘bản sắc đã hoàn thành’ (identity achievement) theo James Marcia mô tả một trạng thái mà cá nhân:
A. Đã trải qua khủng hoảng bản sắc và đã đưa ra cam kết.
B. Chưa trải qua khủng hoảng bản sắc và chưa cam kết.
C. Đã đưa ra cam kết mà không trải qua khủng hoảng.
D. Chỉ đơn giản là chấp nhận vai trò được giao mà không suy xét.
95. Trong giai đoạn ‘Trí tuệ và sự già hóa’ (Integrity vs. Despair) của Erik Erikson (tuổi già), cảm giác ‘toàn vẹn’ (integrity) thường đến từ việc:
A. Chỉ trích cuộc sống của bản thân và hối tiếc về những sai lầm.
B. Nhìn lại cuộc đời với sự hài lòng và chấp nhận, dù có những sai lầm.
C. Cố gắng thay đổi quá khứ.
D. Tìm kiếm sự giúp đỡ liên tục từ người khác.
96. Lý thuyết ‘Học tập kiến tạo’ (Constructivist Learning) của Piaget và Vygotsky cho rằng người học đóng vai trò chủ động trong việc xây dựng kiến thức của mình. Điều này có nghĩa là:
A. Kiến thức được truyền thụ thụ động từ giáo viên sang học sinh.
B. Người học tiếp nhận thông tin một cách thụ động từ môi trường.
C. Người học tích cực tương tác với môi trường và kinh nghiệm để tạo ra hiểu biết của riêng mình.
D. Học tập chỉ hiệu quả khi có sự ghi nhớ máy móc.
97. Trong giai đoạn ‘Tập sự’ (Industry vs. Inferiority) theo Erik Erikson (khoảng 6-12 tuổi), trẻ em thường tập trung vào việc phát triển kỹ năng và cảm giác làm chủ. Nếu trẻ không đạt được điều này, hậu quả tâm lý phổ biến nhất là:
A. Cảm giác tự tin thái quá.
B. Cảm giác thua kém và thiếu tự tin.
C. Sự phụ thuộc hoàn toàn vào người khác.
D. Thái độ chống đối xã hội.
98. Lý thuyết về ‘bản ngã’ (self) của William James phân biệt giữa ‘Tôi’ nhận thức (I) và ‘Tôi’ đối tượng (Me). ‘Tôi’ đối tượng (Me) bao gồm những gì?
A. Khả năng suy nghĩ và ý thức về bản thân.
B. Tất cả những gì cá nhân có thể gọi là ‘của tôi’, bao gồm cơ thể, tài sản, và các khía cạnh tâm lý.
C. Ý chí và khả năng hành động.
D. Khả năng tương tác với môi trường.
99. Jean Piaget mô tả giai đoạn ‘Tiền thao tác’ (Preoperational Stage) ở trẻ từ 2-7 tuổi với đặc điểm nổi bật là tư duy ‘tập trung vào một khía cạnh’ (centration). Điều này có nghĩa là trẻ thường:
A. Có khả năng suy luận logic về các vấn đề trừu tượng.
B. Khó khăn trong việc nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ cùng lúc.
C. Hiểu được khái niệm bảo toàn số lượng và khối lượng.
D. Sẵn sàng chia sẻ đồ chơi và hợp tác với bạn bè.
100. Trong lĩnh vực nhận thức xã hội, ‘lý thuyết về tâm trí’ (theory of mind) là khả năng:
A. Hiểu và dự đoán hành vi của người khác dựa trên suy nghĩ, niềm tin và ý định của họ.
B. Tự đánh giá bản thân một cách khách quan.
C. Giải quyết vấn đề một cách sáng tạo.
D. Ghi nhớ thông tin phức tạp.
101. Sự phát triển của ‘cái tôi’ (self) ở trẻ em là một quá trình phức tạp. Khi trẻ bắt đầu nhận ra mình là một thực thể độc lập, tách biệt với môi trường, đó thường là dấu hiệu của giai đoạn phát triển nào?
A. Giai đoạn Tiền thao tác của Piaget.
B. Giai đoạn Cảm giác-Vận động của Piaget.
C. Giai đoạn Thao tác Cụ thể của Piaget.
D. Giai đoạn Hậu quy ước của Kohlberg.
102. Trong tâm lý học phát triển, ‘chơi’ đóng vai trò quan trọng như thế nào đối với trẻ em?
A. Chỉ là hoạt động giải trí không mang ý nghĩa giáo dục.
B. Là phương tiện để trẻ khám phá thế giới, phát triển kỹ năng vận động, ngôn ngữ, nhận thức và kỹ năng xã hội.
C. Chủ yếu giúp trẻ phát triển khả năng tư duy logic trừu tượng.
D. Là cách duy nhất để trẻ học về các quy tắc đạo đức.
103. Theo Vygotsky, khái niệm ‘Vùng phát triển gần’ (Zone of Proximal Development – ZPD) đề cập đến điều gì?
A. Các kỹ năng mà trẻ đã thành thạo hoàn toàn mà không cần sự giúp đỡ.
B. Khoảng cách giữa những gì một đứa trẻ có thể làm một mình và những gì nó có thể làm với sự hướng dẫn của người có kinh nghiệm hơn.
C. Khả năng của trẻ trong việc hiểu và áp dụng các khái niệm trừu tượng.
D. Mức độ độc lập tối đa mà trẻ có thể đạt được trong quá trình học tập.
104. Trong lý thuyết gắn bó (attachment theory) của Bowlby, kiểu gắn bó an toàn (secure attachment) ở trẻ em thường được biểu hiện qua hành vi nào khi đối mặt với người lạ trong Tình huống lạ (Strange Situation)?
A. Tránh né hoàn toàn hoặc thể hiện sự thờ ơ với người chăm sóc khi họ quay lại.
B. Khám phá môi trường một cách độc lập, nhưng tìm kiếm sự an ủi từ người chăm sóc khi có sự xáo trộn.
C. Thể hiện sự lo lắng quá mức và kháng cự mạnh mẽ khi người chăm sóc rời đi và quay lại.
D. Khó khăn trong việc tìm kiếm sự an ủi hoặc phản ứng mâu thuẫn (tìm kiếm gần gũi nhưng lại giận dữ) với người chăm sóc.
105. Trong lý thuyết của Erikson, giai đoạn ‘Sự siêng năng đối nghịch với sự thua kém’ (Industry vs. Inferiority) diễn ra ở độ tuổi nào, và thách thức chính là gì?
A. Tuổi mầm non (3-5 tuổi), phát triển ý thức về bản thân.
B. Tuổi trường học (6-12 tuổi), học hỏi các kỹ năng xã hội và học thuật.
C. Tuổi vị thành niên (12-18 tuổi), hình thành bản sắc cá nhân.
D. Tuổi trẻ (early adulthood), xây dựng mối quan hệ thân mật.
106. Trong giai đoạn phát triển thể chất, ‘tốc độ tăng trưởng chậm lại’ là đặc điểm chính của giai đoạn nào sau đây?
A. Thời kỳ sơ sinh (0-2 tuổi)
B. Tuổi mầm non (3-5 tuổi)
C. Tuổi trường học (6-11 tuổi)
D. Tuổi vị thành niên (12-18 tuổi)
107. Theo Piaget, ở giai đoạn Thao tác Cụ thể, trẻ bắt đầu có khả năng suy nghĩ logic về các sự vật và sự kiện cụ thể. Tuy nhiên, chúng vẫn gặp khó khăn với loại tư duy nào?
A. Suy nghĩ về các khái niệm cụ thể và hữu hình.
B. Hiểu về sự bất biến (conservation).
C. Suy nghĩ về các khả năng và giả thuyết trừu tượng.
D. Phân loại các đối tượng dựa trên đặc điểm chung.
108. Sự phát triển ngôn ngữ ở trẻ thường bắt đầu với những âm thanh đơn giản, sau đó là các từ đơn, và cuối cùng là câu ghép. Giai đoạn ‘tập nói’ (babbling) thường xuất hiện vào khoảng tháng tuổi nào?
A. 2-4 tháng tuổi
B. 6-12 tháng tuổi
C. 12-18 tháng tuổi
D. 18-24 tháng tuổi
109. Theo lý thuyết về sự phát triển đạo đức của Kohlberg, ở giai đoạn ‘Tuân thủ pháp luật và trật tự’ (Law and Order), hành vi đúng đắn được xác định dựa trên điều gì?
A. Các nguyên tắc đạo đức phổ quát và nhân đạo.
B. Việc tuân thủ luật pháp và các quy tắc xã hội đã được thiết lập.
C. Sự mong đợi và khen thưởng từ những người quan trọng.
D. Lợi ích cá nhân và tránh bị trừng phạt.
110. Trong lý thuyết về sự phát triển giới tính của Freud, giai đoạn ‘Dương vật’ (Phallic stage), thường xảy ra ở độ tuổi nào, và đặc trưng bởi hiện tượng nào?
A. 0-18 tháng, tập trung vào miệng.
B. 3-6 tuổi, với phức cảm Oedipus/Electra.
C. 6-12 tuổi, với sự ức chế ham muốn.
D. Tuổi dậy thì, với sự tái hoạt động của ham muốn.
111. Erik Erikson đề xuất tám giai đoạn phát triển tâm lý xã hội. Giai đoạn ‘Tin cậy đối nghịch với Nghi ngờ’ (Trust vs. Mistrust) diễn ra chủ yếu ở độ tuổi nào?
A. Tuổi vị thành niên (12-18 tuổi)
B. Tuổi trường học (6-12 tuổi)
C. Thời kỳ sơ sinh (0-18 tháng tuổi)
D. Tuổi mầm non (3-5 tuổi)
112. Theo lý thuyết về đạo đức của Kohlberg, giai đoạn ‘Thỏa ước xã hội và Quyền cá nhân’ (Social Contract and Individual Rights) thuộc cấp độ nào?
A. Tiền quy ước (Pre-conventional)
B. Quy ước (Conventional)
C. Hậu quy ước (Post-conventional)
D. Vô quy ước (Unconventional)
113. Trong lý thuyết về sự phát triển của con người, khái niệm ‘nhạy cảm’ (sensitive period) đề cập đến khoảng thời gian mà cá nhân đặc biệt tiếp thu và học hỏi một kỹ năng hoặc kiến thức cụ thể. Yếu tố nào sau đây KHÔNG phải là đặc điểm của một giai đoạn nhạy cảm?
A. Thời kỳ đó, việc tiếp xúc với kích thích phù hợp sẽ dẫn đến kết quả học tập tối ưu.
B. Nếu bỏ lỡ thời kỳ này, việc học hỏi kỹ năng đó sẽ trở nên khó khăn hơn nhiều, hoặc không thể đạt được.
C. Khả năng học hỏi không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường hay di truyền.
D. Giai đoạn này thường có tính chất nhất định đối với từng loại kỹ năng hoặc kiến thức.
114. Theo lý thuyết phát triển đạo đức của Gilligan, bà phê bình lý thuyết của Kohlberg ở điểm nào?
A. Lý thuyết của Kohlberg quá chú trọng vào các giá trị nam tính như công lý và quyền lợi.
B. Lý thuyết của Kohlberg không bao gồm các giai đoạn phát triển đạo đức sau tuổi trưởng thành.
C. Lý thuyết của Kohlberg không xem xét vai trò của môi trường văn hóa trong việc hình thành đạo đức.
D. Lý thuyết của Kohlberg quá chú trọng vào các giá trị nữ tính như sự chăm sóc và mối quan hệ.
115. Sự phát triển của ‘khả năng điều chỉnh cảm xúc’ (emotion regulation) ở trẻ em là một quá trình quan trọng. Yếu tố nào sau đây KHÔNG phải là một chiến lược điều chỉnh cảm xúc phổ biến ở trẻ nhỏ?
A. Tìm kiếm sự an ủi từ người chăm sóc.
B. Sử dụng ngôn ngữ để diễn đạt cảm xúc.
C. Tránh né hoàn toàn mọi tình huống gây khó chịu.
D. Chuyển hướng sự chú ý sang một hoạt động khác.
116. Sự phát triển của ‘tự trọng’ (self-esteem) ở trẻ em bị ảnh hưởng bởi những yếu tố nào sau đây?
A. Chỉ bởi sự khen ngợi từ người lạ.
B. Bởi sự chấp nhận, hỗ trợ từ gia đình, bạn bè, thành công trong các hoạt động và cách trẻ tự đánh giá bản thân.
C. Chỉ bởi số lượng đồ chơi mà trẻ sở hữu.
D. Chỉ bởi kết quả học tập xuất sắc mà không có sự hỗ trợ nào.
117. Lý thuyết học tập xã hội (Social Learning Theory) của Albert Bandura nhấn mạnh vai trò của việc quan sát và bắt chước. Yếu tố nào sau đây là quan trọng nhất để việc học tập qua quan sát diễn ra hiệu quả?
A. Sự trừng phạt nghiêm khắc đối với hành vi sai trái.
B. Sự chú ý, ghi nhớ, khả năng tái tạo hành vi và động lực.
C. Việc tự do khám phá mà không có bất kỳ sự hướng dẫn nào.
D. Chỉ có sự khích lệ bằng lời nói từ người lớn.
118. Theo lý thuyết về giai đoạn phát triển nhận thức của Piaget, trẻ em ở giai đoạn tiền thao tác (khoảng 2-7 tuổi) thường thể hiện đặc điểm nào sau đây trong suy nghĩ?
A. Khả năng suy luận logic về các khái niệm trừu tượng.
B. Tư duy tập trung vào một khía cạnh duy nhất của vấn đề (tính tập trung).
C. Hiểu biết về sự bảo tồn khối lượng và số lượng.
D. Khả năng nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau một cách linh hoạt.
119. Sự phát triển của ‘tư duy phản biện’ (critical thinking) ở thanh thiếu niên thường bao gồm khả năng nào sau đây?
A. Chỉ chấp nhận thông tin được đưa ra mà không cần xem xét nguồn gốc.
B. Phân tích, đánh giá thông tin, nhận diện các giả định và đưa ra kết luận dựa trên bằng chứng.
C. Dựa hoàn toàn vào ý kiến của người lớn để đưa ra quyết định.
D. Chỉ tập trung vào các ý tưởng trừu tượng mà không liên hệ với thực tế.
120. Trong tâm lý học phát triển, ‘nhận thức về người khác’ (theory of mind) là khả năng gì?
A. Khả năng hiểu và dự đoán hành vi của người khác dựa trên niềm tin, mong muốn và ý định của họ.
B. Khả năng nhận biết các vật thể trong môi trường xung quanh.
C. Khả năng học hỏi ngôn ngữ thông qua bắt chước.
D. Khả năng phân biệt giữa bản thân và người khác.
121. Theo lý thuyết của Erikson, giai đoạn ‘Sự thân mật đối nghịch với sự cô lập’ (Intimacy vs. Isolation) thường xảy ra ở giai đoạn nào của cuộc đời?
A. Thời kỳ sơ sinh
B. Tuổi thơ ấu
C. Tuổi trẻ (early adulthood)
D. Tuổi trung niên (middle adulthood)
122. Trong quá trình phát triển nhận thức, hiện tượng ‘sự bất biến’ (conservation) là khả năng nhận ra rằng một số thuộc tính của vật thể (như khối lượng, số lượng, thể tích) vẫn giữ nguyên ngay cả khi hình thức bên ngoài của nó thay đổi. Trẻ thường phát triển khả năng này ở giai đoạn nào của Piaget?
A. Giai đoạn Cảm giác-Vận động (Sensorimotor)
B. Giai đoạn Tiền thao tác (Preoperational)
C. Giai đoạn Thao tác Cụ thể (Concrete Operational)
D. Giai đoạn Thao tác Trừu tượng (Formal Operational)
123. Trong các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ, ‘môi trường’ (environment) bao gồm những gì?
A. Chỉ bao gồm các yếu tố di truyền và sinh học.
B. Bao gồm mọi yếu tố bên ngoài, từ gia đình, trường học, bạn bè đến văn hóa và xã hội.
C. Chỉ bao gồm các yếu tố thuộc về thiên nhiên như khí hậu và địa lý.
D. Chỉ bao gồm các yếu tố vật chất như đồ chơi và nhà cửa.
124. Theo lý thuyết của Lev Vygotsky, ‘ngôn ngữ nội tâm’ (inner speech) đóng vai trò gì trong sự phát triển nhận thức của trẻ em?
A. Chỉ là tiếng ồn không có ý nghĩa.
B. Là công cụ để tự định hướng, lập kế hoạch và giải quyết vấn đề.
C. Là phương tiện duy nhất để giao tiếp với người khác.
D. Chỉ xuất hiện khi trẻ trưởng thành hoàn toàn.
125. Sự phát triển của ‘nhận thức về bản thân’ (self-awareness) ở trẻ nhỏ thường được đánh dấu bằng hành vi nào khi nhìn vào gương?
A. Bỏ qua hình ảnh của mình hoặc tương tác với nó như một đối tượng bên ngoài.
B. Nhận ra hình ảnh phản chiếu là chính mình và có thể chỉ vào các bộ phận cơ thể trên chính mình.
C. Thể hiện sự sợ hãi hoặc tức giận với hình ảnh phản chiếu.
D. Cố gắng tương tác với hình ảnh phản chiếu như thể đó là một đứa trẻ khác.
